Oğlum bir süre iPad’de GarageBand’le oynadı. Sesini kaydediyor, uzaylı sesine çeviriyor, sonra dinleyip gülüyordu. Çocukça bir uğraş. Ama bakarken bir şey dikkatimi çekti.
Her seferinde aynı yolu yürüyordu: kaydet, durdur, kaydı bul, oynat. Asıl istediği şey sesinin değişmesini duymaktı, gerisi aradaki tören. GarageBand de koca bir müzik stüdyosu; bir çocuğun “sesim komik çıksın” isteği için fazlasıyla büyük.
Evde müzik dinlemek için sürekli açık duran bir Bluetooth hoparlör var. Aklıma şu geldi: telefon bir megafon olsa, konuştuğun an ses o hoparlörden çıksa? Kayıt yok, oynat düğmesi yok. Basarsın, konuşursun, ses evin öbür ucundan çıkar.
Bir de polis sireni koysam ev ahalisini korkutacak bir şaka hazır demekti. Tam oğluma göre.
Hazır uygulamalara bakmadım bile
Bakmadım, çünkü ne bulacağımı biliyordum. Çocuklara yönelik uygulamaların ve oyunların çoğu reklamla dolu.
Bunun beni rahatsız eden yanı reklamın kendisi değil. Çocuk seçim yapamıyor. Bir yetişkin reklamı tanır, kapatır, geçer. Çocuk reklamın oyunun bir parçası olduğunu sanıyor, yanlışlıkla basıyor, bir sonraki ekranda kendini başka bir mağazada buluyor. Bu açığı bilerek kullanan bir sektör var ve bence bu düpedüz ahlaksızlık.
O yüzden kendi uygulamamın kuralı baştan belliydi: reklam yok, hesap yok, internet yok, veri toplamak yok. Uygulama tek bir izin istiyor: mikrofon. Mikrofon da yalnızca düğmeye basılı tuttuğun sürece açık. Ses kaydedilmiyor, hiçbir yere gitmiyor, doğrudan hoparlöre gidiyor.
Az olsun, yerinde olsun
Tek ekran. Ortada büyük bir KONUŞ düğmesi, altında sesler. Telsiz gibi çalışıyor: basılı tuttuğun sürece konuşuyorsun, bırakınca susuyor.
Sekiz ses var: doğal, kalın, ince (helyum), robot, uzaylı, eko, telefon ve polis.
Gereksiz hiçbir şey koymadım. Ayar menüsü yok, tema seçimi yok, “bizi değerlendirin” penceresi yok. Bir çocuğun açıp hiçbir şey sormadan kullanabileceği kadar sade olmasını istedim.
Ama sadelik özensizlik demek değil. Görünmeyen yerde birkaç ince iş var:
- Polis modu gerçek bir devriye aracı gibi davranıyor. Siren arkada sürekli çalıyor; sen konuşmaya başlayınca kendiliğinden kısılıyor, sesin telsiz filtresinden geçip öne çıkıyor. Her basış kısa bir telsiz cızırtısıyla başlıyor.
- Düğme seni dinliyor. Konuşurken sesinin gücüne göre hafifçe nabız atıyor. Bunun bir sebebi var: Bluetooth sesi biraz geç taşıyor ve çocuk “acaba beni duyuyor mu?” diye tereddüt ediyor. Düğmenin nabzı “duyuyorum” diyor.
- Konuşurken ekran kararmıyor, düğmeler dokununca hafifçe titriyor.
Bluetooth neden geç konuşuyor
Bunu yaparken öğrendiğim en ilginç şey buydu, bu yüzden yazmadan geçemeyeceğim.
Telefonun içindeki gecikmeyi 10-20 milisaniyeye kadar indirmek mümkün. Asıl gecikme Bluetooth’un kendisinden geliyor. Ses hoparlöre gitmeden önce sıkıştırılıyor, paketleniyor, havadan gönderiliyor, öbür tarafta açılıyor. Hoparlörlerin çoğunun kullandığı en yaygın yolda (SBC) bu iş 150-250 milisaniye sürüyor. Yeni nesil LE Audio destekleyen hoparlör ve telefonlarda 20-60 milisaniyeye iniyor.
Kulaklıkta konuşup kendi sesini dinlemek bu yüzden tuhaf gelir; ses sana çeyrek saniye geç döner. Ama megafonun derdi bu değil. Sen bir odadasın, ses başka bir odadaki hoparlörden çıkıyor. O mesafede çeyrek saniye kimsenin umurunda olmuyor.
Ne oldu
İlk gün hiçbir efekt açmadı. Sadece kendi normal sesini hoparlörden dinledi.
Bunu küçümsememek lazım. Mikrofona konuşmak, kendi sesini dışarıdan duymak bir çocuğa konuşmayı da öğretiyor. Sesini nasıl kullandığını duyuyor, düzeltiyor, tekrar deniyor. Topluluk önünde konuşabilen bir insan olmanın belki ilk adımı budur.
Sonra uzaylı sesi geldi. Sonra tabii ki favorimiz: polis sireni. Kardeşlerine “Dikkat dikkat, uyuma saati geldi!” diye anons yapmanın tadı başka.
Başka evlerde de çalışıyor
Uygulamayı Play Store’a koydum. Reklam yerine tek seferlik küçük bir ücreti var: bir kere ödüyorsun, gerisi senin. Bence reklama karşı dürüst olan yol bu. Bugün başka evlerde de başka çocuklar polislik oynuyor.
Günde bir iki dolar kazandırıyor. Komik bir rakam, ama hoşuma gidiyor. Oğlum için yaptığım bir şeyin bir yerde başka bir çocuğu da güldürdüğünü gösteren sembolik bir sayı.
Merak eden olursa: Megafon - Bluetooth Megaphone. Android’de çalışıyor; evde bir Bluetooth hoparlör olması yeterli.